Skráargatið

Skráargatið er norræn merking fyrir þær matvörur sem teljast
hollastar í sínum fæðuflokki. Því er ætlað að auðvelda neytendum
að velja sér holla matvöru.

Þær vörur sem mega bera skráargatsmerkið uppfylla skilyrði sem eru
sett um innihald sykurs, salts, fitu og trefjum í vörunum.

Eftirfarandi skilyrði gilda um mjólkurvörur:

Mjólk og sýrðar mjólkurvörur, hreinar
   • Mest 0,7 g fita í 100 g

Sýrðar mjólkurvörur og bragðbættar, t.d. ávaxtajógúrt
   • Mest 0,7 g fita í 100 g
   • Mest 9 g sykurtegundir alls í 100 g (hér er átt við allar sykurtegundir í vörunni hvort sem þær eru náttúrulegar eða viðbættar)

Sýrðar mjólkurvörur til matreiðslu, t.d. sýrður rjómi
   • Mest 5 g fita í 100 g
   • Mest 5 g sykurtegundir í 100 g (hér er átt við allar sykurtegundir í vörunni hvort sem þær eru náttúrulegar eða viðbættar)
   • Mest 0,25 g salt í 100 g

Ostur
   • Mest 17 g fita í 100 g
   • Mest 1,25 g salt í 100 g

Ferskur ostur, t.d. Kotasæla
   • Mest 5 g fita í 100 g
   • Mest 0,875 g salt í 100 g

Sjá nánar á vef Matvælastofnunar: http://www.mast.is/matvaeli/skraargat/reglur-um-skraargatid/

Hér fyrir neðan má finna umfjöllun frá Embætti landlæknis um skráargatið:

Skráargatið er opinbert merki sem finna má á umbúðum matvara sem uppfylla ákveðin skilyrði varðandi samsetningu næringarefna. Markmiðið með Skráargatinu er að neytendur geti á einfaldan hátt valið hollari matvöru.
Vörur sem bera merkið eru hollari en aðrar vörur í sama flokki sem ekki uppfylla skilyrði til að bera merkið. Auk þess að vera upplýsandi fyrir neytendur hvetur slíkt merki matvælaframleiðendur til að þróa hollari vörur og stuðlar þannig að auknu úrvali af hollum matvælum á markaði.
Val þitt á matvörum hefur áhrif á heilsu þína
Skráargatið auðveldar hollara val og þar með að fara eftir opinberum ráðleggingum um mataræði, því matvörur sem bera merkið verða að uppfylla ákveðin skilyrði varðandi samsetningu næringarefna:
   • Minni og hollari fita
   • Minni sykur
   • Minna salt
   • Meira af trefjum og heilkorni

Skráargatið er samnorrænt opinbert merki
Skráargatið hefur verið í notkun í Svíþjóð í tæplega 20 ár og er orðið vel þekkt þar í landi. Árið 2009 var merkið einnig tekið upp í Noregi og Danmörku og varð þannig að samnorrænu opinberu merki en skilgreiningarnar á bak við Skráargatið voru þróaðar áfram og eru enn í endurskoðun.

Slíkt samstarf er í samræmi við þróunina almennt á sviði næringar í norrænu löndunum, t.d. eru öll Norðurlöndin með samnorrænar næringarráðleggingar (e. Nordic Nutrition Recommendations) sem skilgreiningar fyrir Skráargatið byggja á.
Reglugerð um upptöku Skráargatsins hér á landi tók gildi haustið 2013. Á Íslandi standa Matvælastofnun og Embætti landlæknis á bak við Skráargatið og Matvælastofnun og Heilbrigðiseftirlit sveitarfélaga sjá um að farið sé eftir reglum um notkun merkisins. Framleiðendum er frjálst að nota Skráargatið á þær vörur sem uppfylla skilyrði til að bera merkið.
Heimild: Landlæknisembættið, http://www.landlaeknir.is/skraargat/

Vörur MS sem bera skráargatsmerkið eru eftirtaldar:

• Undanrenna
• Fjörmjólk
• Kotasæla

Ennfremur uppfylla Skyr.is hreint, KEA skyr hreint og Skyr hreint kröfur Skráargatsins og unnið er að því að setja merkið á umbúðir þessara vara.